యురేనియం బదిలీ, అణు ఆంక్షలు.. ఇరాన్ ముందు అమెరికా పెట్టిన 5 కఠిన నిబంధనలు ఇవే!

వాషింగ్టన్/టెహ్రాన్, మే 17: అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య దౌత్యపరమైన చర్చలు తీవ్ర ఉత్కంఠ రేపుతున్నాయి. ఉద్రిక్తతలను తగ్గించి, శాంతి ఒప్పందాన్ని కుదుర్చుకునే ప్రక్రియలో భాగంగా అమెరికా.. ఇరాన్ ముందు 5 కఠినమైన నిబంధనలను ఉంచింది. ఇరాన్ అధికారిక వార్తా సంస్థ 'ఫార్స్' (Fars) కథనాన్ని ఉటంకిస్తూ అంతర్జాతీయ మీడియా ఈ వివరాలను వెల్లడించింది. యురేనియం నిల్వలను అప్పగించడంతో పాటు అణు కార్యక్రమాలపై తీవ్ర ఆంక్షలు విధించేలా వాషింగ్టన్ సిద్ధం చేసిన ఈ ప్రతిపాదనలు ఇప్పుడు హాట్ టాపిక్‌గా మారాయి.

అమెరికా విధించిన 5 కీలక నిబంధనలు:

1. యురేనియం బదిలీ: ఇరాన్ వద్ద ఉన్న దాదాపు 400 కిలోగ్రాముల అత్యంత సంపన్నమైన (Highly Enriched) యురేనియం నిల్వలను నేరుగా అమెరికాకు అప్పగించాలి లేదా బదిలీ చేయాలి.

2. ఒక్క అణు కేంద్రానికే అనుమతి: ఇరాన్‌కి చెందిన అణు కేంద్రాలలో కేవలం ఒకే ఒక్క అణు పరిశోధనా కేంద్రం (Nuclear Facility) మాత్రమే పనిచేయడానికి అనుమతిస్తారు. మిగిలిన వాటిని నిలిపివేయాల్సి ఉంటుంది.

3. ఆస్తుల విడుదలకు నో: విదేశాల్లో స్తంభింపజేసిన ఇరాన్‌కు చెందిన నిధులలో (Frozen Assets) కనీసం 25 శాతం కూడా ఇప్పుడు విడుదల చేసే ప్రసక్తే లేదు.

4. నష్టపరిహారం నిరాకరణ: గతంలో జరిగిన యుద్ధం లేదా ఆంక్షల వల్ల ఇరాన్‌కు వాటిల్లిన నష్టాలకు గానూ ఎలాంటి నష్టపరిహారం లేదా పరిహార ధనాన్ని అమెరికా చెల్లించదు.

5. చర్చల ఫలితంపైనే కాల్పుల విరమణ: ప్రాంతీయంగా అన్ని రంగాలలో (లెబనాన్ సహా వివిధ సరిహద్దుల్లో) శాశ్వత కాల్పుల విరమణ లేదా యుద్ధం నిలిపివేత అనేది ఈ చర్చల తుది ఫలితంపైనే ఆధారపడి ఉంటుంది.

ఇరాన్ ఎదురుదాడి - ప్రతి నిబంధనలు:

అమెరికా పెట్టిన ఈ నిబంధనలపై ఇరాన్ తీవ్ర అసంతృప్తి వ్యక్తం చేసింది. అమెరికా తమకు ఎలాంటి రాయితీలు ఇవ్వకుండా ఏకపక్షంగా వ్యవహరిస్తోందని ఆరోపించింది. చర్చల తదుపరి దశకు వెళ్లాలంటే ఇరాన్ కూడా తన వైపు నుంచి ఐదు 'కనీస నమ్మిక ఆధారిత హామీలను' (Confidence-building measures) డిమాండ్ చేస్తోంది:

* లెబనాన్ సహా అన్ని సరిహద్దుల్లో తక్షణమే యుద్ధాన్ని ముగించాలి.

* ఇరాన్‌పై ఉన్న ఆర్థిక దిగ్బంధాన్ని, ఆంక్షలను పూర్తిగా ఎత్తివేయాలి.

* స్తంభింపజేసిన ఇరాన్ నిధులను పూర్తిగా విడుదల చేయాలి.

* యుద్ధ నష్టపరిహారాన్ని చెల్లించాలి.

* అత్యంత వ్యూహాత్మకమైన 'స్ట్రెయిట్ ఆఫ్ హార్ముజ్' (Strait of Hormuz) జలసంధిపై ఇరాన్ సార్వభౌమాధికారాన్ని అమెరికా అధికారికంగా గుర్తించాలి.

కాగా, ఈ ఏడాది ఫిబ్రవరిలో ఇరాన్‌పై అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ దాడులు జరపడంతో పశ్చిమాసియాలో ఉద్రిక్తతలు పతాక స్థాయికి చేరాయి. దీనికి ప్రతికారంగా ఇరాన్ కూడా గల్ఫ్ దేశాలలోని అమెరికా మిత్రదేశాలపై, ఇజ్రాయెల్‌పై దాడులు చేయడమే కాకుండా గ్లోబల్ ఆయిల్ రవాణాకు కీలకమైన స్ట్రెయిట్ ఆఫ్ హార్ముజ్‌ను మూసివేసింది. ఆ తర్వాత పాకిస్తాన్ మధ్యవర్తిత్వంతో ఏప్రిల్ 8న తాత్కాలిక కాల్పుల విరమణ అమల్లోకి వచ్చినప్పటికీ, ఇస్లామాబాద్‌లో జరిగిన చర్చలు విఫలమయ్యాయి. ప్రస్తుతం అమెరికా అధ్యక్షుడు డోనాల్డ్ ట్రంప్ ఈ విరామ కాలాన్ని పొడిగించినప్పటికీ, తాజా అంక్షల ప్రతిపాదనల నేపథ్యంలో శాంతి ఒప్పందం ఏ తీరానికి చేరుతుందనేది ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆసక్తికరంగా మారింది.

ఇవి కూడా చదవండి..

మోదీ అప్పీల్‌తో అధికారుల విదేశీ పర్యటనలపై గోవా సర్కార్ నిషేధం

తమిళనాడు రాజకీయాల్లో హాట్ టాపిక్‌గా మారిన విశాల్ ఎక్స్ పోస్టు..