బ్రిటన్‌ వేదికపై... మన రాగమాలిక

కీర్తిశిఖరం

సప్తస్వరాల కర్ణాటక సంగీత సౌరభం బ్రిటన్‌ వేదికపై సరికొత్త చరిత్ర లిఖించింది. అనాదిగా వస్తున్న సంప్రదాయ రాగాల మాధుర్యాన్ని పాశ్చాత్య లోకానికి పరిచయం చేస్తూ.. రాయల్‌ బర్మింగ్‌హామ్‌ విద్యాసంస్థ నుంచి అరుదైన గౌరవ సత్కారం పొందిన తొలి భారతీయ గాయనిగా డాక్టర్‌ రాధికా బాలకృష్ణన్‌ రికార్డు సృష్టించారు. సరిహద్దులు దాటిన ఆ స్వర ప్రయాణం కళా లోకంలో భారతీయ ముద్రను మరింత సుస్థిరం చేసింది.

సంగీతానికి భాషాభేదాలు లేవు, భౌగోళిక సరిహద్దులు అస్సలే లేవని మరోసారి నిరూపితమైంది. భారతీయ సంప్రదాయ కళలో ఎంతో ప్రాచీనమైన కర్ణాటక సంగీతానికి అంతర్జాతీయ వేదికపై అరుదైన గౌరవం దక్కింది. బ్రిటన్‌లోని అత్యంత ప్రతిష్ఠాత్మకమైన, ఎంతో చరిత్ర కలిగిన రాయల్‌ బర్మింగ్‌హామ్‌ విద్యాసంస్థ.. ప్రముఖ భారతీయ కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసురాలు, విద్యావేత్త డాక్టర్‌ రాధికా బాలకృష్ణన్‌ను తమ అత్యున్నత గౌరవ పురస్కారంతో సత్కరించింది. ఆ విద్యాసంస్థ నిర్వహించిన వార్షిక పట్టభద్రుల మహోత్సవ వేదికపై ఈ అరుదైన ఘనత సాధించిన తొలి కర్ణాటక సంగీత కళాకారిణిగా ఆమె చరిత్ర పుటల్లో నిలిచారు. పాశ్చాత్య లోకంలో భారతీయ నాద బ్రహ్మధ్వనిని వినిపించి.. మన సంస్కృతి వైభవాన్ని దశదిశలా చాటిచెప్పారు.

విద్యావేత్తగా లోతైన నేపథ్యం

రాధికా బాలకృష్ణన్‌ వేదికలపై పాడే అద్భుత గాయని మాత్రమే కాదు, సంగీత శాస్త్రాన్ని క్షుణ్ణంగా అధ్యయనం చేసిన గొప్ప విద్యావేత్త. ఆమె మద్రాస్‌ విశ్వవిద్యాలయంలోని సంగీత విభాగంలో సహ ఆచార్యురాలిగా సేవలందిస్తున్నారు. ఎంతోమంది విద్యార్థులను ఉత్తమ సంగీత విద్వాంసులుగా తీర్చిదిద్దుతున్నారు. చిన్నతనం నుంచే స్వరాల ప్రపంచంలో ఓనమాలు దిద్దిన రాధిక.. ఎంతోమంది వద్ద శిష్యరికం చేసి రాగాల లోతును అవపోసన పట్టారు. శృతి, లయ కలయికతో పలికే కర్ణాటక సంగీతంలోని సూక్ష్మ అంశాలను శ్రద్ధగా నేర్చుకుని, ఆ శాస్త్రంపై లోతైన పరిశోధనలు చేసి డాక్టరేట్‌ కూడా సాధించారు. భారతీయ సంగీత వారసత్వాన్ని తర్వాతి తరాలకు అందించడమే కాకుండా ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న విద్యార్థులకు మన రాగాలలోని మాధుర్యాన్ని, శాస్త్రీయత సులువుగా అర్థమయ్యేలా వివరించడంలో ఆమె ఎంతో కాలంగా కృషి చేస్తున్నారు.

సంప్రదాయానికి... ఆధునికతకు వారధి

శాస్త్రీయ సంగీతాన్ని పాడుతూనే నేటితరం ఆలోచనలకు అనుగుణంగా దానిని ఎలా తీసుకెళ్లాలో రాధికా బాలకృష్ణన్‌కు బాగా తెలుసు. పాతకాలపు పద్ధతులను గౌరవిస్తూనే వాటిని ఆధునిక విద్యావిధానంతో ముడిపెట్టడంలో ఆమె విజయం సాధించారు. విదేశాలలో ఉండేవారికి మన సంస్కృతి, ఇక్కడి తాళాలు, రాగాల అమరిక అర్థంకావడం కాస్త కష్టమైన పనే. కానీ ఆమె తన బోధనా నైపుణ్యంతో పాశ్చాత్యులను సైతం భారతీయ నాదం వైపు ఆకర్షించేలా చేశారు. భిన్నమైన సంస్కృతులు ఉన్న రెండు దేశాల మధ్య సంగీతాన్ని ఒక అనుసంధాన శక్తిగా మార్చారు. ఇరు దేశాల కళాకారుల మధ్య పరస్పర అవగాహన పెంచడానికి, సాంస్కృతిక బంధాలను బలోపేతం చేయడానికి ఆమె చేసిన ప్రయోగాలు ఈ రోజు అంతర్జాతీయ గుర్తింపు తెచ్చిపెట్టాయి.

భారత్‌కు గర్వకారణం

పాశ్చాత్య సంగీతానికి పట్టుగొమ్మలాంటి బ్రిటన్‌ విద్యాసంస్థ.. మన దక్షిణభారత సంప్రదాయ సంగీతానికి ఈస్థాయి గౌరవాన్ని ఇవ్వడం వెనుక దశాబ్దాల కష్టం, పట్టుదల దాగి ఉన్నాయి. సాధారణంగా ఈ విద్యాసంస్థ ప్రపంచవ్యాప్తంగా కళలు, విద్య, సంస్కృతి రంగాలలో అత్యున్నత సేవలు అందించిన అతికొద్దిమంది ప్రముఖులకు మాత్రమే ఈ రకమైన గౌరవ సభ్యత్వాన్ని లేదా ఫెలోషిప్‌ అందిస్తుంది. ఇప్పటి వరకు ఎందరో అంతర్జాతీయ పాశ్చాత్య కళాకారులు ఈ గౌరవాన్ని అందుకున్నారు. మన దేశం నుంచి ఒక కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసురాలికి ఈ పురస్కారం దక్కడం ఇదే మొదటిసారి. ఈ సమకాలీన ప్రపంచంలో శాస్త్రీయ సంగీతాన్ని కొత్త పుంతలు తొక్కించడంలో రాధిక చూపిన ప్రతిభకు ఈ పురస్కారం ఒక మకుటంలా నిలిచింది. ఇది కేవలం ఆమెకు దక్కిన వ్యక్తిగత గౌరవం కాదు, యావత్‌ భారతదేశానికి గర్వకారణం.

ఇది పూర్వజన్మ సుకృతం

ఈ అరుదైన అంతర్జాతీయ పురస్కారాన్ని అందుకున్న డాక్టర్‌ రాధికా బాలకృష్ణన్‌ తన సంతోషాన్ని పంచుకుంటూ భావోద్వేగానికి గురయ్యారు. ‘ఈ ప్రతిష్ఠాత్మక గౌరవం దక్కడం నా పూర్వజన్మ సుకృతం. నేను నమ్ముకున్న కర్ణాటక సంగీత మాతృశ్రీకి, నన్ను ఈ స్థాయికి చేర్చిన గురువులకు ఈ పురస్కారాన్ని అంకితమిస్తున్నాను. ఈ గుర్తింపు నా బాధ్యతను మరింత పెంచింది. భారతీయ సంగీతంలోని గొప్పతనాన్ని ప్రపంచంలోని ప్రతి మూలకు చేర్చడానికి పాశ్చాత్య, ప్రాచ్య సంగీతాల మధ్య మరిన్ని పరిశోధనలు చేయడానికి నేను నిరంతరం శ్రమిస్తున్నాను’’ అని చెప్పుకొచ్చారు.

భావితరాలకు గొప్ప సందేశం

ఈ అంతర్జాతీయ గుర్తింపు మన సంస్కృతికి, సనాతన సంగీత సంపదకు లభించిన గొప్ప విజయం. పాశ్చాత్య ధోరణుల వైపు యువత అడుగులు వేస్తున్న నేటి కాలంలో, మన శాస్త్రీయ సంగీతానికి ప్రపంచ దేశాలు జేజేలు పలుకుతున్నాయని చెప్పడానికి ఈ ఘటన ఒక ఉదాహరణ. కఠినమైన నియమాలు, నియమావళులు ఉండే కర్ణాటక సంగీతాన్ని ఎంతో సరళంగా, అందరికీ నచ్చేలా వినిపిస్తూ రాధికా బాలకృష్ణన్‌ సాధించిన ఈ విజయం ఎంతోమంది యువ కళాకారులకు సరికొత్త స్ఫూర్తిని ఇస్తుంది. మన మూలాలను మర్చిపోకుండా నిరంతరం సాధన చేస్తే ప్రపంచంలో ఏ దేశమైనా మన ప్రతిభకు తలవంచక తప్పదని రాధికా బాలకృష్ణన్‌ నిరూపించారు.

ఇవి కూడా చదవండి

హైదరాబాద్‌లో కుళ్లిన చేపల అక్రమ నిల్వ గుట్టురట్టు.. నలుగురి అరెస్ట్

మెదక్ జిల్లాలో విషాద ఘటన.. పాము కాటుకు భార్య మృతి.. మృత్యువుతో పోరాడుతున్న భర్త