Polar Satellite Launch Vehicle: గురి తప్పిన ఇస్రో విజయాశ్వం

• పీఎస్ఎల్వీ-సీ62 రాకెట్‌ ప్రయోగం విఫలం

• మూడు దశల వరకూ సాఫీగానే ప్రయాణం

• నాలుగో దశ ప్రారంభంలో గతితప్పిన రాకెట్‌

• పీఎస్ఎల్వీ ప్రయోగాల్లో వరుసగా రెండో ఓటమి

• ఈవోఎస్ -ఎన్‌1 సహా 16 ఉపగ్రహాలను కోల్పోయిన ఇస్రో

• 2026లో తొలి ప్రయోగంలోనే గట్టి ఎదురు దెబ్బ

• డేటాను విశ్లేషిస్తున్నామని ఇస్రో చైర్మన్‌ వెల్లడి

సూళ్లూరుపేట, జనవరి 12 (ఆంధ్రజ్యోతి): అంతరిక్ష ప్రయోగాల్లో వరుస విజయాలతో దూసుకెళ్తున్న ఇస్రోకు ఈ ఏడాది ప్రారంభంలోనే గట్టి ఎదురు దెబ్బ తగిలింది. ఇస్రో విజయాశ్వంగా పేరుగాంచిన పీఎస్ఎల్వీ రాకెట్‌ తన గమ్య ప్రయాణంలో అంతరిక్షంలో దారితప్పింది. దేశ రక్షణ రంగానికి, వాతావరణంలో సంభవించే మార్పుల గురించి తెలుసుకునేందుకు చేపట్టిన అత్యంత కీలకమైన ఈవోఎస్ -ఎన్‌1 ఉపగ్రహంతో పాటు మరో 15 చిన్న ఉపగ్రహాలను నిర్దేశిత కక్ష్యలోకి ప్రవేశపెట్టడంలో పీఎస్ఎల్వీ-సీ62 రాకెట్‌ విఫలమైంది. శ్రీహరికోటలోని షార్‌ నుంచి సోమవారం ఉదయం 10.18 గంటలకు నింగిలోకి ఎగిరిన పీఎస్ఎల్వీ-62 రాకెట్‌ గమనం తొలి నుంచీ శాస్త్రవేత్తల ఆశించిన మేరకు సాగలేదు. అయినా తొలి మూడు దశలను నిర్దేశిత సమయానికే పూర్తి చేసుకుంది. తర్వాత వేగం తగ్గింది. నాలుగో దశ ప్రారంభం కాగానే ద్రవ ఇంధనంతో కూడిన మోటారులో మంటలు ఆగిపోయి నేరుగా వెళ్లాల్సిన రాకెట్‌ ఒక్కసారిగా ఒకేచోట రౌండ్లు తిరుగుతూ చక్కర్లు కొట్టింది. షెడ్యూల్‌ ప్రకారం 18.9 నిమిషాల్లో ఈవోఎస్ -ఎన్‌1తోపాటు మిగిలిన ఉపగ్రహాలనూ కక్ష్యలోకి చేర్చాలి. 8 నిమిషాల్లోనే సాంకేతిక లోపం తలెత్తడంతో.. భూపరిశీలన కోసం పంపిన వ్యూహాత్మక ఉపగ్రహం ఈవోఎస్ -ఎన్‌1 (అన్వేష) సహా వివిధ దేశాలకు చెందిన మొత్తం 16 ఉపగ్రహాలనూ ఇస్రో కోల్పోయింది. మిషన్‌ కంట్రోల్‌ సెంటర్‌ నుంచి రాకెట్‌ గమనాన్ని పర్యవేక్షిస్తున్న ఇస్రో చైర్మన్‌ నారాయణన్‌తో పాటు శాస్త్రవేత్తలు చూస్తూ ఉండిపోయారు. రాకెట్‌ గమనాన్ని మార్చేందుకు శాస్త్రవేత్తలు చేసిన ప్రయత్నాలు ఫలించలేదు. అనంతరం ఇస్రో చైర్మన్‌ మాట్లాడుతూ రాకెట్‌ నిర్దేశించిన మార్గంలో వెళ్లలేదని, సమస్యకు కారణాలను విశ్లేషించి పూర్తి వివరాలు వెల్లడిస్తామని అన్నారు. దీనిపై వైఫల్య విశ్లేషణ కమిటీ విచారణ చేపడుతుందని చెప్పారు.

8నెలల్లో వరుసగా రెండోసారి

ఇస్రో 1993లో పోలార్‌ శాటిలైట్‌ లాంచ్‌ వెహికల్‌ (పీఎస్ఎల్వీ) వాహక నౌకను అభివృద్ధి చేసింది. ఈ రాకెట్‌ ద్వారా ఇప్పటి వరకు 64 ప్రయోగాలు చేపట్టింది. అందులో 60 విజయవంతమైతే.. నాలుగు విఫలమయ్యాయి. అయితే వరుసగా రెండుపీఎస్ఎల్వీ ప్రయోగాలు విఫలమవడం మాత్రం ఇస్రో చరిత్రలో ఇదే తొలిసారి. గతేడాది మే 18న చేపట్టిన పీఎస్ఎల్వీ-సీ61 రాకెట్‌ ప్రయోగంతోపాటు తాజాగా చేపట్టిన పీఎ్‌సఎల్వీ-సీ62 లక్ష్యాన్ని చేరుకోలేక చతికిలబడటం ఇస్రో శాస్త్రవేత్తలను తీవ్ర నిరాశకు గురిచేసింది. పీఎ్‌సఎల్వీ-సీ61 వైఫల్యంతో ఇస్రో ఈవోఎస్‌-09 ఉపగ్రహాన్ని కోల్పోవాల్సి వచ్చింది.

పీఎస్ఎల్వీ వైఫల్యాలు ఇవే..

1993 సెప్టెంబరు 23న ఇస్రో చేపట్టిన పీఎస్ఎల్వీ-డీ1 ప్రయోగం విఫలమైంది.

2017 ఆగస్టు 31న పీఎస్ఎల్వీ-సీ39 రాకెట్‌ ద్వారా ఐఆర్‌ఎన్‌ఎస్ఎస్ -1హెచ్‌ ఉపగ్రహ ప్రయోగం చేపట్టారు. రాకెట్‌ నింగిలోకి ఎగిరాక నాలుగో దశలో ఉపగ్రహం చుట్టూ ఉన్న ఉష్టకవచం తెరుచుకోక ఈ ప్రయోగం విఫలమైంది.

2025 మే 18న పీఎస్ఎల్వీ-సీ61 రాకెట్‌ ద్వారా సైనిక అవసరాల నిమిత్తం ప్రయోగించిన ఈవోఎస్‌-09 ఉపగ్రహ ప్రయోగం చేపట్టారు. దశలో సాంకేతిక లోపం తలెత్తడంతో ఈ రాకెట్‌ గతితప్పింది. ఈ వైఫల్యంతో ఇస్రో దాదాపు 8 నెలల పాటు పీఎస్ఎల్వీ ప్రయోగాలు చేపట్టలేదు. దీంతో లోపాలు సరిదిద్దుకుని పునరాగమనాన్ని ఘనంగా చాటుకుంటుందని అందరూ భావించారు. తాజాగా సోమవారం (2026 జనవరి 12) చేపట్టిన పీఎస్ఎల్వీ-సీ62 ప్రయోగం కూడా విఫలమైంది.