భారత రాకెట్‌ ప్రయోగాలు చాలా కాస్ట్‌లీ!

• అమెరికాతో పోలిస్తే నాలుగు రెట్లు అధికం

• కేంబ్రిడ్జ్‌ యూనివర్సిటీ అధ్యయనంలో వెల్లడి

• తప్పుడు డేటా అంటూ కొట్టిపారేసిన ఇస్రో

న్యూఢిల్లీ, ఆగస్టు 23: అంతరిక్ష ప్రయోగాల కోసం భారత్‌ చేస్తున్న ఖర్చు చాలా ఎక్కువగా ఉంటోందని కేంబ్రిడ్జ్‌ యూనివర్సిటీ పరిశోధకుల తాజా అధ్యయనం చెబుతోంది. లో ఎర్త్‌ ఆర్బిట్‌ (ఎల్‌ఈవో)లోకి ఒక కిలో పేలోడ్‌ను పంపించేందుకు భారత్‌(ఇస్రో) ఏకంగా 13,302 డాలర్లు ఖర్చు చేస్తోందని ఈ అధ్యయనం వెల్లడించింది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా అంతరిక్ష ప్రయోగాలు నిర్వహిస్తున్న దేశాలతో పోలిస్తే ఈ ఖర్చు ఎక్కువని పేర్కొంది. అమెరికాతో పోలిస్తే నాలుగు రెట్లు అధికమని తెలిపింది. కేంబ్రిడ్జ్‌ యూనివర్సిటీకి చెందిన ఆర్థికవేత్త అలెస్సియో టెర్జీ, ఇటలీలోని పాలిటెక్నికో డి టురినోకు చెందిన ఫ్రాన్సెస్కో నికోలి నేతృత్వంలో నిర్వహించిన ఈ అధ్యయన వివరాలు ప్రతిష్ఠాత్మక జర్నల్‌ ‘ఎకనామిక్స్‌ లెటర్స్‌’లో ప్రచురితమయ్యాయి. 1960 నుంచి 2025 మధ్య ప్రపంచవ్యాప్తంగా నిర్వహించిన 6,740 రాకెట్‌ ప్రయోగాల డేటా బేస్‌ ఆధారంగా పరిశోధకులు ఈ విశ్లేషణ చేశారు. ఈ క్రమంలో 2025లో అంతరిక్ష ప్రయోగాలకు సంబంధించి ఒక కిలో పేలోడ్‌ ప్రయోగానికి అయ్యే ప్రపంచ సగటు ఖర్చును 3,868 డాలర్లుగా నిర్ధారించారు. అయితే, ఇస్రో చైర్మన్‌ నారాయణన్‌ ఈ అధ్యయనాన్ని కొట్టిపారేశారు. తప్పుడు డేటాను ఉపయోగించి ఈ అధ్యయనం చేపట్టారని విమర్శించారు. ఇస్రో మాజీ చైర్మన్‌ ఎస్‌ సోమనాథ్‌ కూడా ఈ నివేదికను వ్యతిరేకించారు.