నిజంగానే భారత్ ఆర్థిక సంక్షోభంలో ఉందా?

భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ గురించి ప్రస్తుతం రెండు విభిన్న కథనాలు వినిపిస్తున్నాయి. ఒకటి– ప్రపంచంలోనే అత్యంత వేగంగా ఎదుగుతున్న ఆర్థిక వ్యవస్థగా భారత్ దూసుకుపోతోందనే వాదన. మరొకటి– నిరుద్యోగం, ధరల భారం, ఆదాయ అసమానతలతో సామాన్య ప్రజలు తీవ్ర ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటున్నారనే విమర్శ. ఈ రెండిటిలో ఏది నిజం?

ప్రస్తుతం భారత్‌ను ఆర్థిక సంక్షోభంలో ఉన్న దేశంగా పేర్కొనడానికి అవసరమైన పరిస్థితులు కనిపించడం లేదు. ఆర్థిక సంక్షోభం అంటే– వృద్ధిరేటు కుప్పకూలడం, విదేశీ మారక నిల్వలు క్షీణించడం, కరెన్సీ విలువ తీవ్రంగా పడిపోవడం, బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థ దెబ్బతినడం, ద్రవ్యోల్బణం అదుపు తప్పడం వంటి లక్షణాలు ఒకేసారి కనిపించాలి. కానీ అలాంటి పరిస్థితి లేదు. ప్రపంచ బ్యాంకు, ఐఎంఎఫ్‌, ఆర్బీఐ అంచనాల ప్రకారం భారత ఆర్థిక వృద్ధి రేటు 6శాతం కంటే ఎక్కువగా కొనసాగుతోంది. అమెరికా, జర్మనీ, జపాన్, బ్రిటన్ వంటి పెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థలు మందగమనాన్ని ఎదుర్కొంటున్న సమయంలో భారత్ ఈ స్థాయి వృద్ధిని కొనసాగించడం గమనార్హం. దేశ జీడీపీ ఇప్పటికే నాలుగు ట్రిలియన్ డాలర్ల మార్కును దాటగా, వచ్చే కొన్నేళ్లలో ప్రపంచంలో మూడో అతిపెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థగా భారత్ అవతరించే అవకాశం ఉందని అంతర్జాతీయ సంస్థలు అంచనా వేస్తున్నాయి. అయితే జీడీపీ పెరుగుదల మాత్రమే ఆర్థిక ఆరోగ్యానికి పూర్తి సూచిక కాదు. అసలు ప్రశ్న ఏమిటంటే.. ఈ వృద్ధి ఫలితాలు ఎంతమంది ప్రజల జీవితాల్లో కనిపిస్తున్నాయి? ఇక్కడే భారత ఆర్థిక వ్యవస్థలోని ప్రధాన వైరుధ్యం బయటపడుతోంది.

దేశ స్టాక్ మార్కెట్లు రికార్డు స్థాయిల్లో ఉన్నాయి. కార్పొరేట్ లాభాలు పెరుగుతున్నాయి. విదేశీ పెట్టుబడులు కొనసాగుతున్నాయి. మౌలిక సదుపాయాల నిర్మాణం వేగంగా జరుగుతోంది. కానీ అదే సమయంలో విద్య, వైద్యం, గృహనిర్మాణం, ఆహార వ్యయాలు మధ్యతరగతి కుటుంబాల బడ్జెట్‌ను తీవ్రంగా ప్రభావితం చేస్తున్నాయి. అధికారిక ద్రవ్యోల్బణం నియంత్రణలో ఉన్నప్పటికీ, కుటుంబాల నెలవారీ ఖర్చులు మాత్రం తగ్గడం లేదు. అందుకే గణాంకాలు ఒకటి చెబితే, ప్రజల అనుభవాలు మరొకటి చెబుతున్నాయి. భారత్ ఎదుర్కొంటున్న అతిపెద్ద సవాలు నిరుద్యోగం కంటే నాణ్యమైన ఉపాధి కొరత. ప్రతి సంవత్సరం కోట్లాది మంది యువత ఉద్యోగ మార్కెట్‌లోకి ప్రవేశిస్తున్నా, వారి విద్యార్హతలకు తగిన ఉద్యోగాల సృష్టి జరగడం లేదు. ఉన్నత విద్య పూర్తి చేసిన అనేక మంది యువకులు తక్కువ వేతనాలతో పనిచేయడం లేదా ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల కోసం సంవత్సరాల పాటు ఎదురుచూడడం సాధారణం అయింది. ఇది కేవలం ఉపాధి సమస్య కాదు; దేశ మానవ వనరుల సామర్థ్యాన్ని పూర్తిగా వినియోగించుకోలేకపోతున్నామనే సంకేతం.

గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థ పరిస్థితి కూడా మిశ్రమంగానే ఉంది. వ్యవసాయం ఇంకా కోట్లాది కుటుంబాలకు ప్రధాన జీవనాధారం. కానీ వాతావరణ మార్పులు, పెరుగుతున్న ఉత్పత్తి వ్యయాలు, అస్థిర మార్కెట్ ధరలు రైతుల ఆదాయాలను ప్రభావితం చేస్తున్నాయి. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో వినియోగం ఆశించిన స్థాయిలో పెరగకపోవడం దేశీయ డిమాండ్‌పై ప్రభావం చూపుతోంది. ఒక ఆర్థిక వ్యవస్థ బలంగా ఉండాలంటే పట్టణాలతో పాటు గ్రామీణ మార్కెట్లు కూడా బలోపేతం కావాలి.

ఇక ఆదాయ అసమానత... గత దశాబ్దంలో భారత్‌లో సంపద సృష్టి వేగవంతమైంది. అయితే ఆ సంపద పంపిణీ సమానంగా జరగలేదనే విమర్శలున్నాయి. కొద్దిమంది చేతుల్లో భారీ సంపద కేంద్రీకృతమవగా, అధిక జనాభా ఇంకా పరిమిత ఆదాయాలతో జీవిస్తోంది. దీర్ఘకాలంలో ఇది సామాజిక, ఆర్థిక సవాళ్లకు దారితీసే అవకాశం ఉంది. ఎందుకంటే స్థిరమైన వృద్ధికి విస్తృతమైన మధ్యతరగతి, బలమైన కొనుగోలు శక్తి అవసరం. అయితే ఆశాజనక అంశాలు కూడా తక్కువ కావు. విదేశీ మారక నిల్వలు బలంగా ఉన్నాయి. బ్యాంకింగ్ రంగం గతంతో పోలిస్తే ఆరోగ్యకర స్థితిలో ఉంది. డిజిటల్ చెల్లింపులు, తయారీ రంగ విస్తరణ, స్టార్టప్, ఎకోసిస్టమ్, మౌలిక సదుపాయాల పెట్టుబడులు భారత ఆర్థిక వ్యవస్థకు కొత్త అవకాశాలను సృష్టిస్తున్నాయి. ప్రపంచ సరఫరా గొలుసుల్లో చైనాకు ప్రత్యామ్నాయంగా భారత్‌ను చూడాలనే ఆసక్తి కూడా పెరుగుతోంది.

కాబట్టి భారత్ ప్రస్తుతం ఆర్థిక సంక్షోభం అంచున నిలిచిన దేశం కాదు. అదే సమయంలో అన్ని సమస్యలను అధిగమించి సంపూర్ణ విజయాన్ని సాధించిన దేశం కూడా కాదు. ఇది ఒక పరివర్తన దశ. వృద్ధి ఉంది, కానీ అది అందరికీ సమానంగా చేరడం లేదు. అవకాశాలు ఉన్నాయి, కానీ వాటిని ఉపాధి, ఆదాయం, జీవన నాణ్యతగా మార్చే సవాలు ఇంకా మిగిలే ఉంది.

అందువల్ల నేటి భారత ఆర్థిక వ్యవస్థపై అడగాల్సిన ప్రశ్న ‘జీడీపీ ఎంత పెరిగింది?’ అని కాదు. ‘సామాన్య భారతీయుడి జీవితం ఎంత మెరుగుపడింది?’ అని. ఆ ప్రశ్నకు ధైర్యంగా, గర్వంగా సమాధానం చెప్పగలిగిన రోజే భారత్ కేవలం పెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థగా కాకుండా, నిజమైన ఆర్థిక మహాశక్తిగా గుర్తింపు పొందుతుంది.

శ్రీనివాస్‌ గౌడ్ ముద్దం

ఈ వార్తలనూ చదవండి:

పరువు నష్టం కేసు.. రాహుల్ గాంధీ విచారం

వెలుగులోకి సంచలన విషయాలు.. హత్య ఎలా చేయాలో ఆన్‌లైన్‌లో సెర్చ్ చేసి..