TSPSC Exams Special: భారత రాజ్యాంగం - రాజకీయ వ్యవస్థ
ABN , First Publish Date - 2022-11-02T15:52:58+05:30 IST
రాజ్యాంగం ప్రకారం క్షమాభిక్షపై న్యాయసమీక్షకు అవకాశం లేదు. కానీ సుప్రీంకోర్టు వివిధ కేసుల్లో ఇచ్చిన తీర్పుల ప్రకారం క్షమాభిక్షపై న్యాయసమీక్ష జరపవచ్చు. ఉదాహరణకు 1985లో కేమార్సింగ్ కేసు, 2004లో ధనుంజయ ఛటర్జీ కేసు, 2006లో గౌరు వెంకటరెడ్డి కేసులో
రాష్ట్రపతి
రాష్ట్రపతి పూర్వానుమతితో ప్రవేశపెట్టాల్సిన బిల్లులు
ఆర్టికల్-3: కొత్త రాష్ట్రాల ఏర్పాటు, రాష్ట్రాల విస్తీర్ణం, సరిహద్దులను, పేర్లను మార్చడానికి సంబంధించిన బిల్లులు.
ఆర్టికల్-109: అనుసరించి ప్రవేశపెట్టే ద్రవ్య బిల్లులు.
ఆర్టికల్-112: ప్రకారం ప్రవేశపెట్టే బడ్జెట్
ఆర్టికల్-117(1): ప్రకారం ప్రవేశపెట్టే ఆర్ధిక బిల్లులు
ఆర్టికల్-31(ఎ): ఆస్తుల జాతీయీకరణ బిల్లులు.
రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు వ్యవసాయ ఆదాయంపై పన్నులు విధించే అవకాశం ఉన్న బిల్లులు.
ఆర్టికల్-19(1)(జి): వ్యాపార, వాణిజ్య స్వేచ్ఛను నియంత్రించే రాష్ట్రాల బిల్లులు.
ఆర్టికల్-349: జాతీయ అధికార భాషలో చేసే మార్పుచేర్పులకు సంబంధించిన బిల్లులు.
ఆర్థిక అధికారాలు
ఆర్టికల్-110: ఆర్థిక బిల్లును రాష్ట్రపతి పూర్వానుమతితో మాత్రమే పార్లమెంటులో ప్రవేశపెట్టాలి.
ఆర్టికల్-112: వార్షిక ఆదాయ, వ్యయాల అంచనా పట్టిక(బడ్జెట్)ను పార్లమెంటులో ప్రవేశపెట్టే బాధ్యత రాష్ట్రపతికి ఉంటుంది.
ఆర్టికల్-267: భారత ఆగంతుక నిధికి సంబంధించిన లావాదేవీలు రాష్ట్రపతి నిర్వహిస్తాడు.
ఆర్టికల్-280: ప్రతి అయిదు సంవత్సరాలకు ఒకసారి ఆర్ధిక సంఘాన్ని రాష్ట్రపతి ఏర్పాటు చేస్తారు.
ఆర్టికల్-151: కాగ్, కేంద్రప్రభుత్వ ఖర్చులు, ఖాతాలకు సంబంధించిన నివేదికను రాష్ట్రపతికి సమర్పించగా ఆయన దానిని పార్లమెంటు ముందు ఉంచుతారు.
ఆర్థిక సంఘం నివేదికను, కాగ్ వార్షిక నివేదికను పార్లమెంటు ఆమోదానికి రాష్ట్రపతే ప్రవేశపెడతారు.
గమనిక: 1) విదేశీ రుణాలను సేకరించేటప్పుడు రాష్ట్రపతి అనుమతి తప్పనిసరి. 2) నూతన పన్నులు, కొత్త అప్పులకు రాష్ట్రపతి అనుమతి తప్పనిసరి.
న్యాయ అధికారాలు
ఆర్టికల్-124: సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తులను నియమిస్తారు.
ఆర్టికల్-217: హైకోర్టు న్యాయమూర్తులను నియమిస్తారు.
ఆర్టికల్-143: రాష్ట్రపతి సుప్రీంకోర్టు సలహా కోరతారు.
ఆర్టికల్-72: క్షమాభిక్ష అధికారాన్ని కలిగి ఉంటారు.
రాష్ట్రపతి సుప్రీంకోర్టు, కోర్టు మార్షల్(సైనిక న్యాయస్థానాలు విధించే శిక్షలు) సహా దేశంలో ఏ న్యాయస్థానం విధించిన, ఏ శిక్షకు అయినా క్షమాభిక్ష పెట్టే అధికారాన్ని కలిగి ఉంటారు. రాష్ట్రపతికి క్షమాభిక్ష అధికారాన్ని కల్పించడంలో రాజ్యాంగం కింది అంశాలకు ప్రాధాన్యం ఇస్తుంది.
1) క్షమాభిక్షపై న్యాయసమీక్ష జరపరాదు 2) క్షమాభిక్ష ప్రసాంచే విషయంలో రాష్ట్రపతి ఒక న్యాయస్థానంలా వ్యవహరించరు.
రాష్ట్రపతి క్షమాభిక్ష కల్పించడంలో రెండు ఉద్దేశాలున్నాయి. అవి 1) న్యాయవ్యవస్థలో ఏర్పడ్డ లోపాలను సరిదిద్దడం కోసం 2) రాష్ట్రపతి దృష్టిలో కఠిన శిక్షగా పరిగణిస్తే
క్షమాభిక్ష రకాలు
1) పార్డన్: దీనిద్వారా నేరస్థునికి శిక్ష నుంచి పూర్తి మినహాయింపును కల్పిస్తారు
2) కమ్యూటేషన్: దీనిలో శిక్ష స్వభావాన్ని మారుస్తారు. అంతేతప్ప శిక్షకాలాన్ని తగ్గించడం జరగదు. ఉదాహరణకు ఆరు సంవత్సరాల కఠిన కారాగార శిక్షను ఆరు సంవత్సరాల సాధారణ శిక్షగా మార్చడం.
3) రెమిషన్: దీనిలో శిక్ష స్వభావం మార్చకుండా, శిక్షకాలం మాత్రమే మారుస్తారు. ఉదాహరణకు ఆరు సంవత్సరాల కఠిన కారాగార శిక్షను నాలుగు సంవత్సరాల కఠిన కారాగార శిక్షగా మార్చడం
4) రెస్పైట్: ఏదైనా ఒక ప్రత్యేక కారణాన్ని దృషిలో ఉంచుకొని క్షమాభిక్ష పెట్టడాన్ని రెస్పైట్ అంటారు.
5) రిప్రయివ్: శిక్ష అమలును వాయిదా వేయడం.
క్షమాభిక్ష పిటిషన్ ఎన్నిసార్లయినా అప్పీల్ చేసుకోవచ్చు. కానీ మొదటి అప్పీల్కు మా త్రమే రిప్రయివ్కు అవకాశం ఉంటుంది.
పైన పేర్కొన్న క్షమాభిక్షాధికారాలను రాష్ట్రపతి కేంద్ర మంత్రిమండలి సలహా మేరకు నిర్వహిస్తారు.
క్షమాభిక్ష అధికారంపై న్యాయసమీక్ష
రాజ్యాంగం ప్రకారం క్షమాభిక్షపై న్యాయసమీక్షకు అవకాశం లేదు. కానీ సుప్రీంకోర్టు వివిధ కేసుల్లో ఇచ్చిన తీర్పుల ప్రకారం క్షమాభిక్షపై న్యాయసమీక్ష జరపవచ్చు. ఉదాహరణకు 1985లో కేమార్సింగ్ కేసు, 2004లో ధనుంజయ ఛటర్జీ కేసు, 2006లో గౌరు వెంకటరెడ్డి కేసులో.
-వి.చైతన్యదేవ్
పోటీ పరీక్షల నిపుణులు
