విగ్రహమా, వృక్షమా?

ఒక భారీ విగ్రహం ముందు నిలబడి ఫొటో తీసుకోవచ్చు. పూలమాల వేసి నివాళులర్పించవచ్చు. రాజకీయ ప్రసంగాలు చేయవచ్చు. కానీ అది పిసరంత ఆక్సిజన్‌ను కూడా ఇవ్వదు. ఒక్క పక్షికీ నీడను కల్పించదు. ఒక్క గ్రామం ఉష్ణోగ్రతనూ తగ్గించదు.

అదేచోట ఒక మహావృక్షం నిలిస్తే అది దశాబ్దాల పాటు జీవిస్తుంది. నీడనిస్తుంది. పక్షులకు ఆశ్రయం అవుతుంది. వాతావరణ మార్పులతో పోరాడుతుంది. దాని కింద కూర్చునే తరాలకు కథలు చెబుతుంది. మరి ఒక మహానేతను గుర్తుంచుకోవడానికి అతని పోలికలతో రాయి, కాంక్రీటు, కంచుతో చేసిన విగ్రహం అవసరమా? అతని పేరుతో పెరిగే ఒక జీవన వృక్షం సరిపోదా?

మన దేశంలో విగ్రహ రాజకీయాలు కొత్తవి కావు. ఒక నాయకుడి విగ్రహం పెడితే మరో నాయకుడి అనుచరులు ప్రశ్నిస్తారు. ఒక ప్రాంత నాయకుడికి ప్రాధాన్యం ఇస్తే మరో ప్రాంతం అసంతృప్తి వ్యక్తం చేస్తుంది. ఒక వర్గం గౌరవించే వ్యక్తిని మరో వర్గం వ్యతిరేకిస్తుంది. ఫలితంగా చరిత్రను గౌరవించాల్సిన స్మారక చిహ్నాలే రాజకీయ పోరాటాలకు కేంద్రాలుగా మారుతున్నాయి.

ఇంకా బాధాకరమైన విషయం ఏమిటంటే, ఈ వివాదాలన్నీ ప్రజల డబ్బుతో నిర్మించిన స్మారకాల చుట్టూనే తిరుగుతున్నాయి. కోట్ల రూపాయలతో విగ్రహాలు నిర్మించడం, వాటి కోసం ప్రత్యేక ప్రాంగణాలు ఏర్పాటు చేయడం, నిర్వహణ ఖర్చులు భరించడం జరుగుతోంది. అదే సమయంలో అనేక గ్రామాల్లో తాగునీరు, ప్రభుత్వ పాఠశాలలు, ఆసుపత్రులు, చెట్ల పెంపకం వంటి ప్రాథమిక అవసరాలు ఇంకా నెరవేరలేదు.

ఇక్కడ ప్రశ్న ఏమిటంటే: 21వ శతాబ్దంలో ఒక వ్యక్తిని స్మరించడానికి ఇదే అత్యుత్తమ మార్గమా?

సాంకేతికత, పర్యావరణ చైతన్యం, డిజిటల్ యుగం వేగంగా ముందుకు వెళ్తున్న ఈ కాలంలో స్మారకాల గురించి కూడా కొత్తగా ఆలోచించాల్సిన సమయం వచ్చింది. ఒక నాయకుడి పేరుతో ఒక భారీ వృక్షాన్ని నాటడం, దాని వద్ద ఒక క్యూఆర్ కోడ్ ఏర్పాటు చేయడం ఎందుకు సాధ్యం కాదు? ఆ కోడ్‌ను స్కాన్ చేస్తే ఆ నాయకుడి జీవిత చరిత్ర, సేవలు, ప్రసంగాలు, వీడియోలు, అరుదైన ఫొటోలు, చారిత్రక పత్రాలు అన్నీ ఒకేచోట అందుబాటులోకి రావచ్చు.

వాస్తవానికి ఒక విగ్రహం కేవలం ఒక ముఖాన్ని మాత్రమే చూపిస్తుంది. కానీ ఒక డిజిటల్ స్మారకం ఒక జీవితాన్ని చూపిస్తుంది. ఒక విగ్రహం ఎత్తును చూసి ఆశ్చర్యపోవచ్చు. కానీ ఒక క్యూఆర్ కోడ్ ద్వారా ఆ వ్యక్తి ఆలోచనల లోతును తెలుసుకోవచ్చు. అంతకంటే ముఖ్యంగా, ఒక వృక్షం సమాజానికి తిరిగి ఎంతో కొంత మేలు చేస్తుంది. అంటే ఒక వ్యక్తి జ్ఞాపకం సమాజానికి ఉపయోగపడే రూపంలో జీవిస్తుంది. ఊహించండి– హైదరాబాద్‌లో, విజయవాడలో, విశాఖపట్నంలో లేదా ప్రతి జిల్లా కేంద్రంలో ఒక ‘మహనీయుల స్మృతి వనం’ ఉంటే ఎలా ఉంటుంది? ఒక చెట్టు కింద ఎన్టీఆర్ కథ. మరో చెట్టు వద్ద అంబేడ్కర్ ఆలోచనలు. ఇంకో చెట్టు వద్ద అల్లూరి పోరాట గాథ. మరొక చెట్టు వద్ద పీవీ నరసింహారావు రాజకీయ ప్రయాణం. పిల్లలు, విద్యార్థులు, పరిశోధకులు ఆ వనంలో నడుస్తూ చరిత్రను చదవగలరు. ప్రకృతిని ఆస్వాదించగలరు. అది కేవలం స్మారకం కాదు, ఒక సజీవ గ్రంథాలయం అవుతుంది.

ఈ దేశానికి ఇప్పుడు మరిన్ని విగ్రహాల కంటే మరిన్ని చెట్లు అవసరం. మరిన్ని రాజకీయ వివాదాల కంటే మరిన్ని నీడలు అవసరం. మరిన్ని కాంక్రీటు నిర్మాణాల కంటే మరిన్ని జీవవంతమైన వారసత్వ చిహ్నాలు అవసరం. నాయకుల గొప్పతనం వారి విగ్రహాల ఎత్తుతో కాదు, వారు సమాజానికి మిగిల్చిన విలువలతో కొలవబడుతుంది. ఆ విలువలను భవిష్యత్ తరాలకు అందించగలిగితేనే స్మారకానికి అర్థం! అందుకే ప్రభుత్వాలు, రాజకీయ పార్టీలు, ప్రజాప్రతినిధులు ఒక కొత్త ప్రశ్నను ఎదుర్కోవాల్సిన సమయం వచ్చింది. కోట్ల రూపాయలతో ఒక విగ్రహం నిర్మించాలా? లేక అదే డబ్బుతో వేలాది చెట్లు నాటి, ఒక నాయకుడి జ్ఞాపకాన్ని ప్రకృతిలో శాశ్వతంగా జీవింపజేయాలా?

శ్యాం మోహన్

జర్నలిస్ట్

(నేడు ప్రపంచ పర్యావరణ దినోత్సవం)

ఇవి కూడా చదవండి...

రెండేళ్లలో ఏం చేశామో ప్రజలకు వివరించండి.. మంత్రులకు సీఎం చంద్రబాబు ఆదేశం

బలమైన భారత్‌ కోసం యువత ఎదురుచూపు: పవన్ కల్యాణ్

Read Latest AP News And Telugu News