చెస్‌ బోర్డుపై మహారాణి

పదకొండేళ్ల వయసులోనే చెస్‌ బోర్డుపై సంచలనాలు సృష్టిస్తూ, సుదీర్ఘ కాలంగా చెస్‌ ప్రపంచాన్ని ఏలిన దిగ్గజాల రికార్డులను తిరగరాసింది భారత సంతతికి చెందిన బోధనా శివానందన్‌. యూరోపియన్‌ వేదికలపై మాస్టర్లను ఓడిస్తూ పిన్న వయసులోనే ఇంటర్నేషనల్‌ మాస్టర్‌ (ఐఎం) హోదా దక్కించుకుని ప్రపంచవ్యాప్తంగా క్రీడాభిమానులను ముగ్ధులను చేస్తోంది.

మానవ మేధస్సుకు వయసుతో సంబంధం లేదని, అంకితభావం ఉంటే ఏ రంగంలోనైనా అద్భుతాలు సాధించవచ్చని నిరూపించే కథలను అరుదుగా చూస్తుంటాం. అటువంటి ఒక అపూర్వమైన కథ నార్త్‌వెస్ట్‌ లండన్‌లోని హారో వీధుల నుంచి అంతర్జాతీయ చెస్‌బోర్డుల దాకా సాగిన 11 ఏళ్ల చిన్నారి బోధనా శివానందన్‌ ప్రస్థానం. 28 ఏళ్ల క్రితం చెస్‌ ప్రపంచంలో లెజెండరీ ప్లేయర్‌ జుడిత్‌ పోల్గర్‌ నెలకొల్పిన రికార్డును ఈ రోజు ఒక భారత సంతతి బాలిక తిరగరాసింది.

లాక్‌డౌన్‌ విరామంలో అద్భుతం

2020 కొవిడ్‌ కాలంలో ప్రపంచమంతా నాలుగు గోడల మధ్య బందీ అయిపోయిన సమయంలో.. లండన్‌లోని హారోలో నివసించే ఐటీ ఉద్యోగి శివానందన్‌ వేలాయుధం ఇంట్లో ఒక చిన్న సంఘటన జరిగింది. ఐదేళ్ల చిన్నారి బోధనకు సమయం గడవడానికి ఏదైనా ఆట నేర్పించాలనే ఆలోచనతో ఇంట్లోని పాత చెస్‌ బోర్డును బయటకు తీశారు. అసలు ఆ కుటుంబంలో చెస్‌ నేపథ్యమే లేదు. ఆమె తల్లిదండ్రులిద్దరూ తమిళనాడులోని తిరుచిరాపల్లి నుంచి 2007లోనే లండన్‌కు వెళ్లి స్థిరపడ్డారు. ఆ రోజు సరదాగా నేర్చుకున్న పావుల కదలికలు ప్రపంచస్థాయిలో నిలబెడతాయని బహుశా ఆమె తండ్రి కూడా ఊహించి ఉండరు. ఏనుగులు, గుర్రాలు, రాజు, రాణుల కదలికలను కేవలం కొన్ని రోజుల్లోనే వంటబట్టించుకున్న ఆ చిన్నారి, నెలల వ్యవధిలోనే కాంప్లెక్స్‌ కాంబినేషన్లను, చెస్‌ పజిల్స్‌ను ఛేదించడం మొదలుపెట్టింది. బోర్డుపై ప్రతి పావు వెనుక ఉన్న వ్యూహాన్ని గ్రహించే ఆమె వేగం చూసి, తండ్రి శివానందన్‌ వెంటనే ఆమెను చెస్‌ కోచింగ్‌లో చేర్పించారు.

రికార్డుల మోత

పావులు కదిపేటప్పుడు బోధన కళ్లలో కనిపించే ఏకాగ్రత, సుదీర్ఘ అనుభవం ఉన్న గ్రాండ్‌మాస్టర్లను సైతం ఆలోచనలో పడేస్తుంది. 2023లో ఎనిమిదేళ్ల వయసులోనే యూరోపియన్‌ బ్లిట్జ్‌ ఛాంపియన్‌షిప్‌లో అడుగుపెట్టిన బోధన.. అక్కడ తనకంటే రెట్టింపు వయసు, అనుభవం ఉన్న ఇంటర్నేషనల్‌ మాస్టర్లను, ఉమెన్‌ గ్రాండ్‌మాస్టర్లను వరుసగా ఓడించి ప్రపంచం దృష్టిని ఆకర్షించింది. ఆ టోర్నీలో ఆమె చూపిన ధైర్యం, గేమ్‌ కంట్రోల్‌ చూసి అంతర్జాతీయ చెస్‌ నిపుణులు ఆశ్చర్యపోయారు. ఆ తర్వాత 2024లో చెస్‌ ఒలింపియాడ్‌ వేదికగా ఇంగ్లాండ్‌ జాతీయ మహిళల జట్టుకు ఎంపికైన అత్యంత పిన్న వయస్కురాలిగా బోధన రికార్డులకెక్కింది. ప్రపంచంలోని దిగ్గజ ప్లేయర్ల ముందు నిలబడి ఆమె చూపించిన ఆత్మవిశ్వాసమే, నేడు ఆమెను ఒక గ్లోబల్‌ ఐకాన్‌గా నిలబెట్టింది.

ప్రతిభకు తోడైన కుటుంబ ప్రోత్సాహం

ఎంతగొప్ప విజయానికైనా ప్రతిభ ఎంత ముఖ్యమో.. దానికి లభించే ప్రోత్సాహం కూడా అంతే ముఖ్యం. బోధన విషయంలో ఆమె తండ్రి శివానందన్‌ వహించిన పాత్ర ప్రశంసనీయం. విదేశాల్లో ఒక ఐటీ ఉద్యోగిగా ఉంటూ, కుమార్తెలోని అసాధారణ ప్రతిభను గుర్తించి, ఆమె టోర్నమెంట్ల కోసం ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రయాణాలు చేయడం, సరైన కోచ్‌లను ఏర్పాటు చేయడం వెనుక ఆయన పడిన శ్రమ అపారం.

ఆమె ఆడుతున్నప్పుడు టోర్నమెంట్‌ హాల్‌ బయట ఉత్కంఠగా వేచి చూసే బోధన కుటుంబ సభ్యుల కళ్లలోని ఆశ, నమ్మకమే నేడు బోధనను ప్రతి మ్యాచ్‌లోనూ గెలుపు వైపు నడిపిస్తోంది. ‘మా ఇంట్లో ఎవరూ చెస్‌ ఆడలేదు, కానీ బోధనకు ఇది సహజ సిద్ధంగా లభించిన వరం’ అని ఆమె తండ్రి చెప్పే మాటలు, ఒక సాధారణ కుటుంబం తమ బిడ్డ విజయాన్ని చూసి గర్వపడే భావోద్వేగానికి ప్రతీక.

గ్రాండ్‌మాస్టర్‌ లక్ష్యంగా...

ఇప్పటికే డబ్ల్యూజీఎం, ఐఎం నార్మ్‌లను కైవసం చేసుకున్న ఈ చిన్నారి తదుపరి లక్ష్యంపై చాలా స్పష్టతతో ఉంది. ప్రపంచంలోనే అత్యంత పిన్న వయసులో ఓపెన్‌ కేటగిరీలో ‘ఫుల్‌ గ్రాండ్‌మాస్టర్‌’ టైటిల్‌ సాధించడమే ఆమె ముందున్న ప్రధాన లక్ష్యం. ఇప్పటివరకు ఉన్న ట్రెండ్‌ చూస్తే, ఆ మైలురాయి కూడా బోధనకు పెద్ద దూరంలో లేదనిపిస్తోంది.

ఒక పక్క పాఠశాల చదువును సమన్వయం చేసుకుంటూనే, రోజూ గంటల తరబడి చెస్‌ బోర్డు ముందు కూర్చుని పజిల్స్‌ ఛేదించే ఈ చిన్నారి ప్రయాణం నేటి తరం పిల్లలకు, ప్రోత్సహించే తల్లిదండ్రులకు ఒక గొప్ప స్ఫూర్తి. ‘‘నేను స్కూల్‌లో చెస్‌ గురించి అస్సలు మాట్లాడను. చెస్‌ అనేది పాఠశాలలోని గణితం, విజ్ఞానశాస్త్రం వంటి అనేక విషయాలతో కూడి ఉంటుంది. అంతేకాదు కళలు, సంగీతంతోనూ ముడిపడి ఉంటుంది. ఎందుకంటే వీటన్నింటిలోనూ సృజనాత్మకత అవసరం’’ అని చెప్పే బోధన.. ఆత్మవిశ్వాసం, కఠోర శ్రమ, సరైన ప్రోత్సాహం ఉంటే ఏ మూల నుంచైనా అంతర్జాతీయ స్థాయికి ఎదగవచ్చని నిరూపించింది. బోధన చెస్‌ ప్రపంచంలో మున్ముందు మరిన్ని అద్భుతాలు సృష్టించడం ఖాయం!

30 ఏళ్ల రికార్డు బద్దలు

క్రీడా చరిత్రలో కొన్ని రికార్డులు చెక్కుచెదరని కోటల్లా కనిపిస్తాయి. అందులో ఒకటి జుడిత్‌ పోల్గర్‌ 1998లో నెలకొల్పిన అత్యంత పిన్న వయస్కురాలైన ఇంటర్నేషనల్‌ మాస్టర్‌ (ఐఎం) రికార్డు. 12 ఏళ్ల 2 నెలల వయసులో పోల్గర్‌ సాధించిన ఆ ఘనతను మరెవరూ సాధించలేరని చాలామంది భావించారు. కానీ 2026లో యూరోపియన్‌ ఉమెన్స్‌ చెస్‌ క్లబ్‌ కప్‌లో బోధన చూపించిన అద్భుత ప్రదర్శన ఆ భావనను పటాపంచలు చేసింది. కేవలం 11 సంవత్సరాల 7 నెలల వయసులోనే ఈ చిన్నారి చెస్‌లో ‘ఇంటర్నేషనల్‌ మాస్టర్‌’ హోదాను దక్కించుకుని ప్రపంచ చెస్‌ చరిత్రను తిరగరాసింది. బోర్డుపై ఆడటమే కాకుండా, ప్రత్యర్థి మైండ్‌ గేమ్‌ను దెబ్బతీసే వ్యూహాలతో ఆమె సాధించిన ఈ విజయం క్రీడా పండితులను ఆకట్టుకుంది. ఉమెన్‌ గ్రాండ్‌మాస్టర్‌ (డబ్ల్యూజీఎం) నార్మ్‌లను సులభంగా దాటుకుంటూ, పురుషులతో సమానంగా అంతర్జాతీయ స్థాయిలో పోటీపడుతూ ఆమె సాధించిన ఈ రికార్డు అనన్య సామాన్యం.