విశ్లేషణలలో మేటి... మాటల ఘనాపాఠి

ఒక మనిషి జీవితం ఎంతకాలం సాగిందన్నది చరిత్రకు పెద్ద విషయం కాదు. ఆ జీవితం సమాజానికి ఎంత వెలుగునిచ్చిందన్నదే అసలైన ప్రమాణం. అలాంటి ప్రమాణాలతో కొలిచినప్పుడు తెలుగు జర్నలిజం ఆకాశంలో ధ్రువతారగా ప్రకాశించే పేరు తుర్లపాటి కుటుంబరావు. ఆగస్టు 10 ఆయన జన్మదినం మాత్రమే కాదు; అది తెలుగు జర్నలిజం నిబద్ధతను, ప్రజాజీవిత విలువలను, మానవ సంబంధాల గొప్పతనాన్ని స్మరించుకునే సందర్భం కూడా.

1933లో విజయవాడలో జన్మించిన తుర్లపాటి కుటుంబరావు పద్నాలుగేళ్ల వయసులోనే జర్నలిజంలో అడుగుపెట్టారు. ఏడున్నర దశాబ్దాలకు పైగా సాగిన ఆయన పాత్రికేయ ప్రయాణం నేటి తరానికి ఆశ్చర్యాన్ని, భావితరాలకు స్ఫూర్తిని కలిగిస్తుంది. నాటి ఆంధ్రకేసరి టంగుటూరి ప్రకాశం పంతులు నుంచి నేటి నరేంద్ర మోదీ వరకు, ‘జాతిపిత’ మహాత్మాగాంధీ ఆలోచనల నుంచి ఆధునిక భారత రాజకీయ పరిణామాల వరకు, స్వాతంత్య్ర సమరయోధుల నుంచి సినీ దిగ్గజాల వరకు... భారత ప్రజాజీవితంలోని ఎందరో మహనీయులతో ప్రత్యక్ష అనుబంధం కలిగిన అరుదైన వ్యక్తి తుర్లపాటి.

జర్నలిజం అంటే వార్తలను అందించడం మాత్రమే కాదని, సమాజానికి విలువలను అందించడమని తుర్లపాటి నిరూపించారు. దాదాపు యాభై సంవత్సరాల పాటు నిరంతరాయంగా సాగిన ‘వార్తల్లోని వ్యక్తి’ శీర్షిక వ్యక్తిత్వాల విశ్లేషణకు, నాయకత్వ విలువల అంచనాలకు ఒక పాఠశాల. వ్యక్తులను కీర్తించడం కాదు, వారి జీవితం సమాజానికి అందించే సందేశాన్ని వెలికితీయడం ఆ రచనల ప్రత్యేకత. విశ్లేషణ ఆయనకు అలవాటు. వాక్చాతుర్యం ఆయనకు వరం. అందుకే ఆయనను చాలా మంది ‘మాటల ఘనాపాఠి’ అని సంబోధించేవారు. వేలాది సభలకు అధ్యక్షత వహించి, దాదాపు 18 వేల ఉపన్యాసాలతో ‘గిన్నిస్’ గుర్తింపు పొందారు.

సాహిత్యం, చరిత్ర, రాజకీయాలు, సంస్కృతి, సినిమా... ఏ రంగాన్ని తీసుకున్నా తుర్లపాటి ముద్ర స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. మహానాయకులు, జాతి నిర్మాతలు, 1857 విప్లవ వీరులు, నా కలం–గళం వంటి రచనల ద్వారా యువతకు చరిత్రను పరిచయం చేశారు. ఆంధ్రప్రదేశ్ ఫిల్మ్ ఫ్యాన్స్ అసోసియేషన్‌ను స్థాపించి కళాకారులను సత్కరించే సంప్రదాయానికి బాటలు వేశారు. నంది అవార్డుల ఆవిర్భావానికి ఆయన చేసిన కృషి చిరస్మరణీయం. అక్కినేని నాగేశ్వరరావుకు ‘నటసామ్రాట్‌’, కృష్ణకు ‘సూపర్ స్టార్‌’ వంటి బిరుదులు అందించిన దూరదృష్టి ఆయనది. కళాకారుల ప్రతిభను సమాజం ముందుకు తీసుకురావడంలో ఆయన పాత్ర విశిష్టమైనది.

భారత ప్రభుత్వం ప్రదానం చేసిన పద్మశ్రీ పురస్కారం, ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం అందించిన కళాప్రపూర్ణ, జాతీయ, అంతర్జాతీయ సంస్థల నుంచి వచ్చిన అనేక గౌరవాలు... ఇవన్నీ ఆయన వ్యక్తిగత విజయాల గుర్తింపే. మా నాన్నగారు ‘లాయర్‌’ పత్రిక వ్యవస్థాపకులు దివంగత తుంగా రాజగోపాలరెడ్డి స్మృత్యంకంగా స్థాపించిన ‘తుంగా అవార్డు’ అందుకున్న ప్రముఖులలో తుర్లపాటి ఒకరు కావడం మా సంస్థకే గర్వకారణం. ఎన్ని సత్కారాలు, పురస్కారాలు అందుకున్నా ఆయనకు అసలైన సంపద మాత్రం ప్రజల ప్రేమాభిమానాలే. అధికారం, ఆస్తులు, పదవుల కోసం ఆయన ఎప్పుడూ ప్రయత్నించలేదు. అనేక మంది ప్రధానులు, ముఖ్యమంత్రులతో సన్నిహిత సంబంధాలు ఉన్నప్పటికీ, వ్యక్తిగత ప్రయోజనాల కోసం ఆ పరిచయాలను ఉపయోగించుకోలేదు. నీతి, నిజాయితీ, నిష్పాక్షికత ఆయనకు అలంకారాలు కాదు; అవే ఆయన జీవన విధానం.

వ్యక్తిగత జీవితంలో ఎన్నో విషాదాలను ఎదుర్కొన్నారు. జీవిత భాగస్వామిని, కుమార్తెను కోల్పోయారు. ఆరోగ్య సమస్యలు, ఆర్థిక ఇబ్బందులు ఎదురయ్యాయి. అయినా చిరునవ్వును కోల్పోలేదు. రాజకీయాలకు అతీతంగా అందరితో ఆప్యాయత, కుల మతాలకు అతీతంగా మానవత్వం, చిన్నా పెద్దా అనే తేడా లేకుండా ప్రతి ఒక్కరినీ ఆదరించే గుణం... ఇవే ఆయనను మహోన్నత వ్యక్తిగా నిలబెట్టాయి. తుర్లపాటి జీవితం ఒక విలువల పాఠ్యగ్రంథం. జర్నలిజం అంటే అధికారాన్ని ప్రశ్నించడం, సమాజాన్ని చైతన్యపరచడం, సత్యాన్ని కాపాడడం, మానవత్వాన్ని నిలబెట్టడం అని ఆయన తన జీవితంతో నిరూపించారు. ఆయన కేవలం ఒక వ్యక్తి కాదు; ఒక విశ్వవిద్యాలయం. ఒక పాత్రికేయుడు కాదు; ఒక విలువల ఉద్యమం. ఒక వక్త కాదు; ఒక చైతన్య స్వరం.

తుర్లపాటి జన్మదినాన్ని స్మరించుకుంటూ మనం నివాళి అర్పించాల్సింది కేవలం ఒక మహనీయునికే కాదు... ఒక ఆదర్శానికి, నిబద్ధతకు, నిజాయితీకి, మానవత్వానికి. తెలుగు జర్నలిజం ఉన్నంతకాలం తుర్లపాటి కుటుంబరావు పేరు చిరస్థాయిగా నిలుస్తుంది. ఎందుకంటే చరిత్రలో కొన్ని పేర్లు పుస్తకాలలో మాత్రమే ఉండవు; తరతరాల మనుషుల మనసుల్లో విలువలుగా చిరకాలం జీవిస్తాయి. అలాంటి అమరనామమే పద్మశ్రీ తుర్లపాటి కుటుంబరావు.

- తుంగా శివప్రభాత్‌రెడ్డి

(ఆగస్టు 10: తుర్లపాటి కుటుంబరావు జయంతి)