అధికారాన్ని కాదు... సమాజాన్ని గెలవాలి

ప్రపంచ చరిత్రలో అధికారాన్ని గెలిచిన నాయకులు ఎంతో మంది ఉన్నారు. కానీ అధికారంలోకి వచ్చాక ప్రతీకారాన్ని కాకుండా సామరస్యాన్ని ఎంచుకున్నవారు అరుదు. అందుకే చరిత్రలో నెల్సన్ మండేలా ఒక రాజకీయ నాయకుడిగా కాక, ఒక నైతిక నాయకుడిగా నిలిచిపోయారు. ప్రతి ఏడాది జూలై 18న ప్రపంచం ‘నెల్సన్ మండేలా అంతర్జాతీయ దినోత్సవం’ను జరుపుకుంటోంది.

27 సంవత్సరాలు జైలులో గడిపిన వ్యక్తికి కోపం, ప్రతీకారం తీర్చుకోవాలనే ఆలోచన సహజమే. కానీ మండేలా దక్షిణాఫ్రికాకు తొలి నల్లజాతి అధ్యక్షుడిగా బాధ్యతలు చేపట్టిన తర్వాత చేసిన మొదటి పని శత్రువులను వెతకడం కాదు; విడిపోయిన దేశాన్ని కలపడం. తెల్లవారిపై ప్రతీకారం తీర్చుకోవడం కాదు; న్యాయం, క్షమ, పరస్పర విశ్వాసంతో కొత్త దక్షిణాఫ్రికాను నిర్మించడానికి ప్రయత్నించడం.

నేడు ప్రపంచ రాజకీయాలను పరిశీలిస్తే పూర్తిగా భిన్నమైన దృశ్యం కనిపిస్తోంది. ఎన్నికల కంటే విభజనలు పెద్దవిగా మారుతున్నాయి. భిన్నాభిప్రాయాల కంటే ద్వేషపూరిత ప్రచారం వేగంగా వ్యాపిస్తోంది. మతం, జాతి, భాష, వర్గం, సిద్ధాంతం పేరుతో సమాజాలు విడిపోతున్నాయి. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో మండేలాను స్మరించుకోవడం అంటే ఒక నాయకుడిని గౌరవించడం మాత్రమే కాదు; ప్రజాస్వామ్యానికి అవసరమైన విలువలను గుర్తుచేసుకోవడం కూడా. నెల్సన్ మండేలా దశాబ్దాల పాటు వర్ణవివక్షకు గురైన ప్రజల బాధను అర్థం చేసుకున్నారు. అందుకే ఆయన ప్రభుత్వం ‘ట్రూత్ అండ్ రీకన్సిలియేషన్ కమిషన్’ను ఏర్పాటు చేసింది. గతంలో జరిగిన మానవ హక్కుల ఉల్లంఘనలను వెలుగులోకి తీసుకురావడం, బాధితులకు న్యాయం చేయడం, అదే సమయంలో దేశాన్ని మరింత విడిపోకుండా ముందుకు తీసుకెళ్లడం దీని ప్రధాన లక్ష్యం. నిజాన్ని అంగీకరించకుండా సామరస్యం సాధ్యం కాదని, ప్రతీకారంతో భవిష్యత్తును నిర్మించలేమని మండేలా విశ్వసించారు. అందుకే న్యాయం, సత్యం, క్షమ అనే మూడు విలువలను కలిపి దేశ నిర్మాణానికి పునాదిగా మార్చారు. ఈ నాయకత్వానికే గుర్తింపుగా 1993లో ఆయనకు నోబెల్ శాంతి బహుమతి లభించింది.

భారత్ ప్రపంచంలోనే అత్యంత వైవిధ్యభరితమైన ప్రజాస్వామ్య దేశాల్లో ఒకటి. భాషలు, మతాలు, సంస్కృతులు, జీవన విధానాలు భిన్నమైనప్పటికీ, ఈ భిన్నత్వమే భారతదేశ బలం. అయితే ఇదే వైవిధ్యం విభజనకు కారణమైతే, ప్రజాస్వామ్యపు అసలు స్ఫూర్తి బలహీనపడుతుంది. ప్రజాస్వామ్యం అంటే కేవలం ఎన్నికలు నిర్వహించడం కాదు. ఎన్నికల తర్వాత కూడా భిన్నాభిప్రాయాలను గౌరవించడం, వైవిధ్యాన్ని ఆమోదించడం, ప్రతి పౌరుడు ఈ దేశం తనదే అనే భావనతో జీవించే వాతావరణాన్ని నిర్మించడమే ప్రజాస్వామ్య విజయానికి అసలు ప్రమాణం. భారత రాజ్యాంగ పీఠికలోని న్యాయం, స్వేచ్ఛ, సమానత్వం, సౌభ్రాతృత్వం అనే విలువలు కూడా ఇదే సందేశాన్ని ప్రతిధ్వనిస్తాయి. అందుకే నెల్సన్ మండేలా స్ఫూర్తి భవిష్యత్తును నిర్మించుకోవడానికి కూడా అవసరం. ఆయన మనకు నేర్పింది అధికారాన్ని ఎలా సాధించాలో కాదు, అధికారం చేతికి వచ్చిన తర్వాత దాన్ని ఎలా వినియోగించాలో కూడా.

వంగవోలు రవి (ఉపాధ్యాయుడు)