‘డచ్‌ డిసీజ్‌’ను కోస్తాంధ్రకు అన్వయిస్తే!?

నేను ఇటీవల కోస్తా ఆంధ్రాలో పర్యటించాను. ఎప్పటిలాగే, ఈ పర్యటనలోనూ మా మావయ్య యలమంచిలి శివాజీతో సమయం గడిపాను. కోస్తా ఆంధ్ర సామాజిక ముఖచిత్రంపై ఆయన అవగాహన నన్ను ఆశ్చర్యపరుస్తూంటుంది. ఈ పర్యటనలో ఒక సంభాషణలో ఆయన ‘డచ్ డిసీజ్’ (Dutch Disease) గురించి ప్రస్తావించారు. గత మూడు దశాబ్దాలుగా కోస్తా ఆంధ్రాలో జరుగుతున్న మార్పులకూ, రాబోయే ఆర్టిఫిషియల్‌ ఇంటెలిజెన్స్‌ విప్లవానికి ఇది ఎంతో ఖచ్చితమైన వివరణగా అనిపించింది.

1960లలో నెదర్లాండ్స్‌లో అపారమైన సహజ వాయువు నిక్షేపాలు బయటపడ్డాయి. దీనివల్ల దేశానికి భారీగా ఆదాయం వచ్చింది. కానీ, ఈ గ్యాస్ డబ్బు పెరగడంతో, అక్కడి సంప్రదాయ తయారీ రంగం (Manufacturing) దెబ్బతిన్నది. గ్యాస్ డబ్బుతో అన్నీ కొనుక్కోవచ్చన్న ధీమాతో కొత్త పరిశ్రమలను అభివృద్ధి చేయడం మానేశారు. చివరకు గ్యాస్ నిక్షేపాలు తగ్గినప్పుడు, ఆ దేశం సొంతంగా వస్తువులను తయారుచేసే సామర్థ్యాన్ని కోల్పోయింది. ఇలా ‘సహజ వాయు’ నిక్షేపాల్లాంటి వనరులను నమ్ముకొని వ్యవసాయాన్ని, వస్తూత్పత్తినీ నిర్లక్ష్యం చేయటం వల్ల, చివరకు ఆ వనరులు అయిపోయినప్పుడు ఏర్పడే నష్టాన్ని ‘డచ్‌ డిసీజ్‌’ అంటున్నారు.

కోస్తా ఆంధ్రాను గమనిస్తే– 1990ల నుండి 2020 వరకు, సాఫ్ట్‌వేర్ రంగం మనకు ‘సహజ వాయువు’ లాగ అమరింది. అమెరికా నుండి వచ్చే డాలర్లు ఈ ప్రాంతాన్ని ముంచెత్తాయి. విజయవాడ, గుంటూరు, రాజమండ్రి, విశాఖపట్నం వంటి నగరాల్లో రియల్ ఎస్టేట్ రంగం విపరీతంగా పెరిగింది. దీనితోపాటు ఒకే ఒక సాంస్కృతిక సూత్రం స్థిరపడిపోయింది: ఇంజనీరింగ్ డిగ్రీ– తర్వాత సాఫ్ట్‌వేర్ ఉద్యోగం – తర్వాత H1-B వీసా – తర్వాత అమెరికాలో స్థిరపడటం. ఈ వరుస లక్షలాది కుటుంబాలకు ఆర్థికంగా తోడ్పడింది, కానీ మన మేధోపరమైన వైవిధ్యాన్ని దెబ్బతీసింది. వ్యవసాయం నిర్లక్ష్యానికి గురయింది. ప్రపంచంలోనే అత్యంత సారవంతమైన కృష్ణా-గోదావరి డెల్టా ప్రాంతం కేవలం ‘వదిలి వెళ్లాల్సిన చోటు’గా మారిపోయింది. నైపుణ్యం కలిగిన వృత్తులు (Skilled Trades) చిన్నచూపునకు గురయ్యాయి. సాఫ్ట్‌వేర్ జీతం సులభంగా వస్తున్నప్పుడు, పదేళ్లు కష్టపడి పీహెచ్‌డీ చేయడం ఎందుకనే ధోరణి పెరిగి పరిశోధనలు తగ్గాయి. జీవితానికి అర్థం ఉందా లేదా అని కాకుండా, కేవలం ‘శాలరీ & వీసా’ ఉన్నాయా లేదా అన్నదే ప్రామాణికంగా మారింది.

ఇప్పటిదాకా సాఫ్ట్‌వేర్ రంగం మిగిలిన వృత్తులకు ఏం చేసిందో, ఇప్పుడు కృత్రిమ మేధ (ఏఐ) అదే పనిని సాఫ్ట్‌వేర్ రంగానికి చేయబోతోంది. భవిష్యత్తులో ‘ఏఐ’ ఆర్థికవ్యవస్థను మూడు స్థాయిలుగా విభజిస్తుంది. మొదటి స్థాయి (భౌతిక నైపుణ్యం): ఎలక్ట్రీషియన్లు, ప్లంబర్లు, సర్జన్లు, వ్యవసాయ సాంకేతిక నిపుణులు. ఏఐ ఒక ఇంటికి వైరింగ్ చేయలేదు, లేదా పొలంలోని సాగునీటి వ్యవస్థను రిపేర్ చేయలేదు. కాబట్టి భవిష్యత్తులో ఇలాంటి రంగాలు స్థిరమైనవి కావచ్చు. రెండవ స్థాయి (వ్యాపారవేత్తలు): కేవలం మధ్యవర్తిత్వం చేసే వ్యాపారాలు (ట్రావెల్ ఏజెంట్లు, రిక్రూట్‌మెంట్ కన్సల్టెంట్లు) ఏఐ వల్ల దెబ్బతింటాయి. కానీ మానవ సంబంధాలు, నమ్మకం, క్లిష్టమైన నిర్ణయాలపై ఆధారపడే వ్యాపారాలకు ఏఐ సాధనంగా మారుతుందే తప్ప, వాటిని భర్తీ చేయలేదు. మూడవ స్థాయి (లోతైన మేధస్సు): శాస్త్రవేత్తలు, పరిశోధకులు, గణిత శాస్త్రజ్ఞులు... తదితరులు ఏఐ అందించే సమాచారాన్ని కేవలం వాడుకునే వారు కాదు, కొత్త విషయాలను కనుగొనేవారు.

కోస్తా ఆంధ్రలోని మెజారిటీ సాఫ్ట్‌వేర్ తరం ఈ రెండవ, మూడవ స్థాయిల మధ్య ఉండే ‘మిడిల్ లేయర్’ (కోఆర్డినేటర్లు, జూనియర్ కన్సల్టెంట్లు) విభాగంలో ఉన్నారు. ఏఐ ప్రధానంగా దెబ్బకొట్టేది ఈ మధ్యస్థాయి ఉద్యోగాలనే. ఈ నేపథ్యంలో తల్లిదండ్రులు తమ పిల్లల భవిష్యత్తు గురించి ఆలోచించేటప్పుడు కొన్ని ప్రశ్నలు వేసుకోవాలి: నేను నా బిడ్డకు కేవలం వేగాన్ని (Speed) నేర్పిస్తున్నానా, లేక లోతును (Depth) నేర్పిస్తున్నానా? రాబోయే ఐదేళ్ల కోసమే సిద్ధం చేస్తున్నానా, లేక యాభై ఏళ్ల కోసమా? ఒక వస్తువును ఎలా వాడాలో మాత్రమే కాకుండా, అది ఎందుకు అలా పనిచేస్తుందో వివరించగలిగే ‘లోతు’ (Depth) ఉన్న విద్యార్థి మాత్రమే ఏఐ యుగంలో నెట్టుకురాగలడు.

- వీరపనేని రాజేష్‌ (డాలస్‌)